است . در مجموعه‌اى از گزارش‌ها ادعا شده بود كه حضرت محمد صلّى اللّه عليه و إله و سلم تصديق نموده كه زرتشتيان مورد حمايت قرار دارند : « پيامبر از كسانى كه در هجر بودند ، خراج دريافت كرد » . در روايتى ديگر ، وضعيت اجتماعى و دينى زرتشتيان از طريق خلفايى مانند عمر اول به پيامبر مربوط شده است : « روزى عمر اظهار كرد : من در مورد چگونگى رفتار با زرتشتيان مطمئن نيستم . سپس عبد الرحمن ابن عوف برخاست و گفت : من گواهى مىدهم كه پيامبر فرمود : با آنان به همان طريق رفتار كنيد كه با مردمى كه صاحب كتاب مقدس آشكارى هستند رفتار مىكنيد » ( ستيز و سازش ، ص 143 - 144 ) . در گزارشى ديگر امام على بن ابى طالب عليه السّلام مىفرمايد : « محمد [ ص ] ، ابو بكر و عمر از زرتشتيان جزيه مىگرفتند . من از بزرگانى در ميان آنان اطلاع داشتم كه كتاب دينى و تعاليمى داشتند كه زمانى آنها را فرامىگرفتند و بعد آنها را ترك كردند » و « زرتشتيان ملتى بودند كه كتابى دينى داشتند و از آن براى فراگيرى استفاده مىكردند » . لازم به ذكر است كه انتقال اين گزارش‌ها و روايات در طول زمان و توسط مسلمانان با زمينه‌هايى ايرانى و گاه با تمايلاتى مرتبط با خوارج صورت مىگرفت ( ر . ك : همان ، ص 144 ) . بيهقى در سنن ( 9 / 189 ) اين امر را كه حضرت على عليه السّلام ازدواج‌هاى همخون را دليلى بر زوال دانش دينى دانست ، در توضيح اين مطلب آورده است كه چرا در زمان غلبهء اسلام كتاب مقدس در ميان زرتشتيان فراگير نبود . گزارش‌هاى بيشتر را مىتوان در بخارى ، صحيح 1 : 58 ؛ ابن حنبل ، مسند ( 1 / 190 - 194 ) و ابن سعد ، طبقات ( 1 / 2 ، ص 19 ؛ 7 / 1 ، ص 94 ) مشاهده نمود .